Artykuł Janiny Przybylskiej * ukazał
się w nr 1/2006 „Sport dla wszystkich”
>Jeśli chcesz przedłużyć swą młodość, ćwicz
razem z nami w Ośrodkach Terapii Ruchowej TKKF dla osób III Wieku
Ćwiczenia fizyczne są ludziom starszym potrzebne tak samo jak
młodzieży, ponieważ zahamowują proces starzenia się organizmu, przedłużają
młodość, sprawność i wydolność, wywołują zadowolenie z życia. Według przeprowadzo-nych
badań ludzie pozbawieni wysiłku fizycznego starzeją się o 10 lat szybciej.
Cechuje ich wiotkość mięśni, zapadnięta klatka piersiowa, pochylenie do przodu,
otyłość, miażdżyca, niesprawny układ trawienny, oddechowy, sercowy,
zmniejszenie koordynacji ruchów.
Podstawowym
środkiem, który podtrzymuje sprawność organizmu jest ruch w różnych odmianach,
które proponują Ośrodki Terapii Ruchowej dla Osób III Wieku, przestrzegając
podstawowej zasady, że decydujące znaczenie ma nie tylko ciekawa, urozmaicona
forma ruchu, ale i systematyczność.
Ruch dla
ludzi starszych należy ściśle rozgraniczyć w dwóch formach - jako ruch
zapobiegający starzeniu się, profilaktyczny, i jako środek leczniczy - przy
dolegliwościach okresu starzenia, stosowany wyłącznie pod ścisłą kontrolą
lekarza.
TKKF opracowało program zajęć na
2006 r., którego głównym celem jest promocja i animacja zdrowia, czyli:
q edukacja prozdrowotna,
q poprawa sprawności psychologicznej,
q zapobieganie izolacji społecznej,
q poprawa stanu zdrowia,
q poprawa podstawy ciała,
q poprawa komfortu życia,
q krzewienie kultury fizycznej,
q minimalizowanie skutków stresu
Z każdym
miesiącem wspólnie spędzonym na ćwiczeniach profilaktycznych w uczestnikach
zajęć dojrzewa potrzeba rozszerzania kontaktów integracyjnych. Po pół roku
zajęć programowych rekreacji ruchowej już 50% uczestników bierze udział w
grupowym chodzeniu do teatru, kina, na wystawy, koncerty, spotkania
towarzyskie, spacery, wycieczki.
Prawie
wszyscy korzystają z indywidualnych porad lekarza, stosując dodatkowe
indywidualne ćwiczenia w domu i codzienne spacery.
Opinie
uczestników zajęć w Ośrodkach Terapii Ruchowej o programie zajęć,
instruktorach, lekarzach i organizatorach są bardzo pozytywne. Do najliczniej-szych
wypowiedzi na temat dolegliwości zdrowotnych, jakie udało się pokonać, zaliczyć
należy:
q poprawę kondycji,
q wzmocnienie mięśni nóg i rąk, zwiększenie sprawności,
q zwiększenie ruchomości stawów kolanowych i barkowych,
q zmniejszenie bólów kręgosłupa n spadek wagi ciała,
q obniżenie ciśnienia krwi i stabilizację ciśnienia tętniczego,
q poprawę pracy serca, układu oddechowego i trawiennego
Wyniki te potwierdzają sprawdziany sprawności osobistej i
badania lekarskie.
Prawie
wszyscy ankietowani podkreślają poprawę samopoczucia dzięki spędzaniu wspólnie
wolnego czasu, wyzbycie się skrępowania przed wykonaniem ćwiczeń w kostiumie na
sali i na basenie, przyjemne spędzanie czasu na spacerach, ogniskach i
wycieczkach.
W bieżącym
roku TKKF zorganizował wzorcowy obóz profilaktyczno-zdrowotny dla 200
uczestników, w którym wzięło udział 10 osób z każdego ośrodka zorganizowanego w
2005 r.
Zainteresowania
uczestników pokryły się z formami proponowanymi przez TKKF w opracowanych
ramowych programach Ośrodków Terapii Ruchowej.
Prowadzenie zajęć praktycznych:
Ø Na sali i boisku, basenie w którym należy uwzględnić:
q ćwiczenia ogólnousprawniające,
q Ćwiczenia przy muzyce,
q Gry i zabawy ruchowe,
q Aqua fitness
q Ćwiczenia poprawiające oddychanie
q Ćwiczenia wzmacniające mięśnie(w przypadku bólów kręgosłupa)
q Ćwiczenia zwiększające zakres ruchów,
q Ćwiczenia zapobiegające osteoporozie,
q Ćwiczenia relaksacyjno-koncetrujące
Ø W terenie (boisko, parki, lasy, rzeki, jeziora):
q Marsze i spacery terenowe
q Zgadywanki terenowe
q Marsze na orientacje
q Gry i zabawy terenowe
q Wycieczki rowerowe
q Wycieczki na sprzęcie wodnym
q Festyny, turnieje
q Kuligi, ogniska,
Ø na obozie profilaktyczno-usprawniającym:
q
prowadzenie ww. form ruchu,
q
zapoznanie uczestników z formami
nowego ruchu,
q
przeprowadzanie testów sprawności i
badań lekarskich ukierunkowanych na indywidualne zalecenia do ćwiczeń w domu,
q
poprawa relacji międzyludzkich,
integracja, konkursy,
Ø
w ciągu całego roku:
q
edukacja zdrowotna prowadzona przez
specjalistów lekarzy, systematyczne badania, testy sprawności, pogadanki,
q
konsultacje indywidualne dotyczące
zaleceń dodatkowych ćwiczeń i form ruchu poza zespołem,
q
zajęcia integracyjne -wieczorki
towarzyskie, kino, teatr, wycieczki,
q
informacje w prasie, radio, TV,
współpraca ze Związkiem Emerytów i Rencistów, z Domami Dziennego Pobytu,
Uniwersytetem Złotego Wieku,
q
badania efektów akcji Terapii
Ruchowej
W numerze 3/05 biuletynu "Sport dla wszystkich"
pisaliśmy o 20 Ośrodkach Terapii Ruchowej dla Osób III Wieku, które rozpoczęły
działalność w marcu 2005 r. na terenie całej Polski i z powodzeniem kontynuują
ją w roku bieżącym. Od maja br. zorganizowano dalszych 10 ośrodków. Biorąc pod
uwagę zajęcia rekreacyjno-sportowe proponowane w Ośrodkach w ramach wzorcowych
programów, TKKF przeprowadził analizę stanu ćwiczących, ich najbardziej
niezbędnych potrzeb ruchu i samopoczucia psychicznego.
ZG TKKF
opracował odpowiednie ankiety, które zostały rozprowadzone wśród ćwiczących.
Odpowiedź nadesłało 541 osób, w tym 493 kobiety i 48 mężczyzn, w wieku do 60
roku życia 225 osób, w wieku 60, 70 lat i więcej -316 osób. W wymienionej
grupie pracują 82 osoby, nie pracuje 459 osób; 167 osób ma wykształcenie
wyższe, 324 osoby wykształcenie średnie, 50 osób podstawowe.
Do zajęć
najchętniej uprawianych przez ankietowanych należy gimnastyka specjalistyczna,
na którą uczęszcza 435 osób, pływanie -332 osoby, zajęcia terenowe -193 osoby,
marsze -192 osoby, jazda na rowerze -87 osób, gry rekreacyjne -85 osób, biegi
-46 osób, imprezy sportowo- rekreacyjne -195 osób.
Ognisko TKKF Warszawa organizuje zajęcia usprawniające dla osób starszych od wielu lat, w listopadzie br. minie 30 lat od rozpoczęcia tej działalności. Obecnie ćwiczy i bierze udział w różnych formach aktywności ponad 60 osób. Średnia wieku wynosi 74,1, w grupie jest tylko 2 panów. Najstarsza uczestniczka - Helena Wiszniewska (91 lat) -systematycznie bierze udział w różnych formach aktywności ruchowej od 21 lat (na zdjęciu rzuca kółkiem na palik podczas imprezy rekreacyjnej dla seniorów "Senioriada II" - odpoczynek nad Jeziorem Lutomskim).
Oprócz zajęć usprawniających TKKF Warszawa organizuje wycieczki
piesze po Puszczy Kampinoskiej, wspólne zwiedzanie muzeum i wystaw, chodzenie
do kina, wycieczki autokarem do Kotłówki, Opiniogóry, Suchej, Jabłonnej,
Karolina, Otwocka i wielu innych ciekawych miejsc. Od 20 lat członkowie
wyjeżdżają do Ośrodka TKKF w Sierakowie.
A co ludziom starszym dają ćwiczenia? Proszę przeczytać wiersz, który napisał T. Grygorczuk.
Janina Przybylska
Starszy zespół gimnastyczny.
I wcale nie od niechcenia
Zbieramy się na ćwiczenia.
Zwykle mówią, że seniorzy
Niedołężni, często chorzy
Nie nadają się do życia
I tak sądzi się zazwyczaj.
My tym słowom zaprzeczamy,
Bo nieomal pewność mamy,
Że kto z nami ćwiczyć chodzi
To tak, jakby się odmłodził.
Chcesz mieć długo dobre zdrowie
- ćwicz, jak instruktorka powie.
Nie ulega wątpliwości
-ćwicz, byś nie miał bólu kości!
Nie chcesz starym być piernikiem
- to uprawiaj gimnastykę.
Te wskazania można mnożyć
Ćwiczmy więc, by w zdrowiu
pożyć.
T. Grygorczuk