GRY I ZABAWY REKREACYJNO - SPORTOWE DZIECI I MŁODZIEŻY

Ruch szeroko stosowany jako profilaktyka jest wyrazem racjonalnego stylu życia.

Ruch jest czynnikiem stymulującym, adaptacyjnym, wyrównawczym, korekcyjnym dla organizmu człowieka.

Wychowanie fizyczne, a w nim gry i zabawy oraz gimnastyka poranna, ma do spełnienia takie zadania, jak:

¨ pobudzanie procesów rozwojowych,

¨ przystosowanie organizmu do życia i wysiłku fizycznego,

¨ przeciwdziałanie niepożądanym zjawiskom rozwojowym,

¨ likwidowanie niepożądanych zmian w narządzie ruchu.

Specyfika zadań oraz wiele celów stawianych do realizacji opiekunowi - wychowawcy zorganizowanego wypoczynku dla dzieci i młodzieży w zakresie wychowania fizycznego, narzucają określone zasady. Wraz z nimi korygowane są metody i formy prowadzenia zajęć rekreacyjno - sportowych dostosowane do potrzeb dzieci i młodzieży.

W organizacji gier i zabaw rekreacyjno - sportowych dominują następujące kierunki:

- odnowy biologicznej i regeneracji psychofizycznej,

- prozdrowotny rozwój fizyczny organizmu,

- wychowawczo - społeczny.

Metody, jakie należy stosować w pracy grupowej z dziećmi i młodzieżą to:

- wychowawcza,

- wdrażania nawyku ruchu,

- rozwoju cech motorycznych.

Wśród metod wychowawczych wyróżniamy:

® metoda wpływu osobistego

Opiekun - wychowawca własną osobą i postawą stwarza właściwy wzór zachowań w trakcie zajęć. Wspiera ten wzór, w zależności od potrzeb:

perswazją (argumenty korzyści i strat dla organizmu),

aprobatą (dla zachowań pozytywnych),

dezaprobatą (w bardzo ograniczonych przypadkach dla złych zachowań),

sugestią (zachęta w celu sygnalizacji pożądanych oczekiwań; przestroga przed negatywnymi skutkami złych zachowań).

® metoda oddziaływania społecznego grupy

Uczestnictwo w zajęciach zorganizowanych w grupie stwarza możliwości nawiązania kontaktów z wieloma osobami, wyzwala wzjemne oddziaływania, zmienia dotychczasowe zachowania na prospołeczne. Opiekun - wychowawca, właściwie współpracujący z grupą może powyższe ukierunkowywać i wykorzystać do pozytywnej integracji grupy.

® metoda oddziaływania sytuacji

Opiekun - wychowawca w określonych sytuacjach, może odwołać się do doświadczenia (pozytywnego lub negatywnego) uczestnika zajęć.

Za pomocą instruktażu wskazuje takie zachowania, które zaspokajają potrzeby dzieci. Przedstawia przykład wzorców zachowań uczestnictwa w zajęciach i udziela porad do ich realizacji.

Skuteczność metod wychowawczych w zakresie rekreacji ruchowej objawia się u uczestników zajęć grupowych świadomą gotowością do aktywnego uczestnictwa w grach i zabawach.

Poznanie technik samokontroli i samooceny oraz systematyczne uczestnictwo w działaniu grupy, wytwarza pożądane nawyki zarówno grupy jako całości, jak i pojedynczych jej członków.

METODY KSZTAŁTOWANIA RUCHU REKREACYJNO - SPORTOWEGO

I WYRABIANIA CECH MOTORYCZNYCH

Gry i zabawy dla dzieci i młodzieży wymagają ciągłego dostosowywania metod nauczania czynnosci ruchowych, ze względu na: wiek, rozwój fizyczny, stopień zaawansowania koordynacji ruchowej, wrodzone wady postawy i inne.

Metodyka ćwiczeń fizycznych, dająca rozwój cech motorycznych, takich jak: wytrzymałość, siła, prędkość, gibkość musi być wspierana zestawem ćwiczeń pomocniczych wyrabiających koordynację ruchu pozwalając opanować poszczególne elementy techniki.

Należy tu wymienić:

- długookresową pracę o stałym nasileniu (metoda ciągła),

- powtarzanie tej samej czynności ze stałą intensywnością lecz ze zmienną ilością powtórzeń z różnym okresem przerw do pełnego wypoczynku (metoda powtórzeniowa).

Wśród form należy wymienić:

- formę zabawową,

- formę improwizacji ruchu,

- formę dokładnego wykonania ćwiczeń w określony sposób.

Wszystkie uwagi o metodach i formach prowadzenia zajęć rekreacyjno - sportowych mają służyć należytej organizacji gier i zabaw ruchowych w czasie zorganizowanych form wypoczynku dzieci i młodzieży.

ORGANIZACJA ZAJĘĆ REKREACYJNO – SPORTOWYCH NA KOLONII/ZIMOWISKU

A. GIMNASTYKA PORANNA

Jest zaliczana do podstawowych zadań realizacji zdrowego wypoczynku dzieci i młodzieży w czasie kolonii/zimowiska.

Gimnastyka poranna powinna być prowadzona codziennie, w tych samych grupach, o tej samej porze.

Jednocześnie należy zwrócić uwagę na to, iż organizm dziecka po nocnym wypoczynku jest mocno rozluźniony, o mniejszej wydolności i sprawnosci. A zatem gimnastykę poranną należy zacząć od ćwiczeń lekkich, rozruszających i rozbudzających organizmy dzieci. Doprowadzając do pełnej sprawności i wydolności fizycznej i umysłowej organizmu.

Zaleca się następujący układ ćwiczeń:

¨ rozbudzające i ożywiające,

¨ kształtujące - polegające na pracy poszczególnych grup mięśni (ramion, nóg, szyi, tułowia, twarzy, płuc, głowy, języka, oczu),

¨ podskoki, wymachy, rozluźnienia,

¨ ćwiczenia korekcyjne tułowia (niektóre),

¨ ćwiczenia równoważne,

¨ ćwiczenia siły ramion - pasa barkowego,

¨ gibkości - zwinności, prędkości - szybkości,

¨ ćwiczenia dla całego tułowia,

¨ ćwiczenia skoczności i koordynacji ruchowej,

¨ ćwiczenia uspokajające, tonujące (marsz, korowód).

UWAGA !

Gimnastyka poranna powinna trwać od 15 do 25 minut. Prowadzący i dzieci powinni być ubrani w stroje gimnastyczne, tj. koszulki, spodenki lub dresy, obuwie sportowe. Należy pokazać i nauczyć dzieci ćwiczeń oddechowych w czasie wysiłku.

B. GRY I ZABAWY

Gry i zabawy rekreacyjno - ruchowe są najbogatszym zestawem ćwiczeń fizycznych. Wszechstronnie oddziaływują na organizm dziecka. Podnoszą sprawność fizyczną, zwiększając tym samym wydolność organizmu. Wzbogacają umiejętności, wspomagają rozwój umysłowy dzieci i młodzieży mając wpływ na kształtowanie osobowości.

Umiejętny dobór zajęć oraz odpowiednie kierowanie przebiegiem gier i zabaw to ważne zadanie stawiane opiekunowi - wychowawcy kolonii/zimowiska.

Opiekun:

¨ w jasny i prosty sposób ustala zasady gier i zabaw

¨ konsekwentnie przestrzega tych ustaleń przypominając o stosowaniu zasad „fair play”

¨ uważnie czuwa nad przebiegiem zajęć, nie dopuszczając do przemęczenia i przeforsowania dzieci,

¨ współdziała z członkami zespołu przed grą (zabawą), podczas i po grze (zabawie), sam w nich uczestnicząc,

¨ stara się wpajać poczucie współodpowiedzialności członków grupy za sukces i porażkę całego zespołu,

¨ uczy przegrywać i dopingować grupę do współzawodnictwa.

W doborze gier i zabaw stosujemy kryteria:

- zainteresowań,

- rozwoju biologiczno - umysłowego uczestników,

- potrzeb wychowawczych i dydaktycznych,

- możliwości obiektu i posiadanego sprzętu,

- warunków atmosferycznych.

UWAGA !

Tok zajęć może być prowadzony wg Romana Trześniowskiego przedstawiony w „Grach i zabawach ruchowych” lub wg Janusza Bielskiego przedstawiony w poradniku dla nauczycieli wychowania fizycznego „Życie jest ruchem”.