Mały sport dla wszystkich, wielka radość, samo zdrowie!

Budowanie w naszym województwie kultu zdrowego stylu życia, którego nieodłącznymi elementami powinny być: właściwe odżywianie, niepicie środków odurzających i alkoholizowanych, niepalenie, ale również rekreacyjne, masowe uprawianie sportów, to przedsięwzięcie, w którym, bez wielkiego wysiłku i nakładów, wszyscy możemy uczestniczyć. Nie jesteśmy w stanie z dnia na dzień zlikwidować zatruwających kominów, oczyścić jezior i rzek, wybudować tysięcy hal sportowych i basenów, za to już dziś możemy poszukać kawałek wolnego placu, zapomnianą ścieżkę zdrowia, zaprosić do zabawy kolegów, rodzeństwo, rodziców, wychowawców...zacząć żyć zdrowiej! Jeśli nam się to uda, wszyscy wygramy!- apelował wiele lat temu znany polski kardiochirurg a dziś minister prof. Zbigniew Religa.

We współczesnym, wysoko uprzemysłowionym społeczeństwie aktywność fizyczna zarówno dzieci jak i dorosłych nieustannie spada. Kiedyś ludzie wykonywali większość prac własnymi rękami, dziś wyręczają nas w tym maszyny, samochody, komputery. Jeśli więc nie zadbamy sami o nasze zdrowie nikt za nas tego nie zrobi.

Wszyscy wiemy, że trening podnosi wydolność, jednak dzieci nie muszą jej jeszcze podnosić robią to same{działają (jak zwierzęta) – instynktownie}. W okresie dojrzewania musimy natomiast uważać z dozowaniem wysiłku ze względu na liczne zaburzenia fizjologiczne czy burze hormonalną w organizmie. Od 16 do 22 roku życia można rozpocząć intensywny wysiłek fizyczny, który podniesie wydolność fizyczną. Od 22 do 30 roku życia można ją jeszcze podnieść. Od 30 roku życia wydolność spada, jednakże poziom obniżania się zależy od tego ile ćwiczyliśmy do tego czasu oraz od tego czy jeszcze się ruszamy czy już spoczęliśmy na laurach. Zaczynać możemy w każdym wieku z każdą sprawnością i wydolnością.

Objawem słabej wydolności jest zmęczenie. Zmęczenie może być subiektywne (nie jesteśmy go w stanie zmierzyć) lub obiektywne - zależne od stopnia wykorzystania pułapu tlenowego. Potrzebujemy wtedy odpoczynku. Najlepszą formą wypoczynku (niestety, dla większości Polaków) jest nic nie robienie lub oglądanie TV. Jeśli nie zdarza się to często, to jest to do przyjęcia tylko przez chwilkę. Przy dłuższym lenistwie wpadamy w hipokinezję .

Wykładnikiem zmęczenia jest częstość pracy serca. Jeśli lubimy nic nie robić i dodamy do tego apetyt, który mamy do końca życia, to zacznie nam się odkładać tłuszcz. Nikt z nas nie zauważa przytycia 10 gram dziennie, ale po 25 latach to już na pewno wszyscy zauważą. Jeśli nie zdajemy sobie sprawy jakie to jest obciążenie dla naszego organizmu proponuję wieczorem założyć plecak z obciążeniem 20 kg i wykonywać wszystkie czynności z plecakiem. Nieodłącznym elementem sportu jest prawidłowe odżywianie. Racjonalne żywienie jest jednym z podstawowych warunków prawidłowego funkcjonowania organizmu człowieka, a zatem jego dobrego zdrowia. Żywienie jest także jednym z ważniejszych czynników środowiskowych odpowiedzialnych za stan emocjonalny i samopoczucie człowieka. Sposób żywienia oddziałuje na zdrowie człowieka przez całe jego życie.

Na przypomnienie zasługują najważniejsze zasady racjonalnego odżywiania. Należy pamiętać o różnorodności produktów, które spożywamy. Powinny zawierać wszystko, co jest niezbędne do życia, a więc jedzmy produkty z wszystkich grup żywnościowych. Trzeba zachować bilans między spożywaniem żywności a aktywnością fizyczną. Zalecane jest, aby nasza dieta ograniczała tłuszcz do 30% zapotrzebowania na energię, więcej powinno być warzyw, owoców i produktów pełnoziarnistych (55-60%). Ilość cukru powinna być umiarkowana i spożywana w postaci złożonych węglowodanów zawartych w zbożach, warzywach i owocach. Według zaleceń WHO sól powinno się ograniczyć do 6 g. Osoby, które spożywają alkohol nie powinny go nadużywać

Gdy mówimy o ruchu nie należy zapominać o jego pozytywnym działaniu przy niektórych chorobach.

• Astma – wysiłek może wywołać napad duszności, jednak przy odpowiednim dozowaniu jest pomocny. Niedługi zaplanowany trening pomaga w leczeniu i zapobiega spadkowi formy.
• Nadwaga i otyłość – najlepszymi sposobami na leczenie tej dolegliwości jest spożywanie mniejszej ilości kalorii(ograniczenie spożycia tłuszczy i węglowodanów), oraz zwiększenie ich spalania(zwiększenie aktywności fizycznej).
• Żylaki kończyn dolnych – należy unikać siedzącego i stojącego bezruchu. Ruch, spacery, pływanie, jazda na rowerze, gimnastyka pomagają, ale należy unikać sportów siłowych i walki i ćwiczeń na bezdechu.
• Nadciśnienie tętnicze – regularny wysiłek może obniżyć wartość ciśnienia o około 10 mmHg. Zalecane jest regularnie 2-3 razy w tygodniu przez 30-45 min regularny wysiłek np. spacer, jazda na rowerze, pływanie, gra w tenisa.
• Przy chorobie niedokrwienia serca stosuje się ćwiczenia aerobowe i kinezyterapię, czyli leczenie ruchem.
• Cukrzyca – ruch zwiększa wrażliwość mięśni na insulinę, ułatwia utratę tkanki tłuszczowej, zmniejsza ryzyko powikłań i zgonu.

Sport zwłaszcza ten przez małe ”s”(czyli sport dla wszystkich)pomaga nam w utrzymaniu zdrowia, jak również wspomaga leczenie. Dlatego powinniśmy być jak najbardziej aktywni. Obserwując zachowania dzieci (które na pewno nie odbiegają znacząco od dorosłych) stwierdzam, że wśród nich najczęstsze atrybuty sportu to: myszka-komp. doskonale wyrabia palce rąk, dżojstik-komp. wzmacnia wrażliwość na przemoc, wolkmen- wzmacnia mięśnie głowy, komórka- to gry m.in. w węża, pilot telewizyjny- pokazuje kto jest głową rodziny, butelka piwa- 57% nastolatek 15 letnich próbowała, 75% nastolatków pije piwo regularnie, fajka- palenie marihuany– bardzo popularny sprzęt sportowy ostatnich czasów, strzykawka.

Wyżej przedstawiony obraz jest krzywym zwierciadłem naszego sportu. I nie tłumaczmy się, że na ostatniej Olimpiadzie TURYN 2006 zdobyliśmy tak mało pkt-ów i zero medali. ZIO potwierdzają opinię, że Polska nie jest i nigdy nie była potęgą w dyscyplinach zimowych. Musimy posiadać więcej optymizmu i nieco mniej buńczucznych wypowiedzi niektórych zawodników, działaczy i polityków, a przez to rozbudzają nam nadzieję, że będzie znacznie lepiej. Co prawda statystyki pokazują, że jest lepiej niż w innych Olimpiadach np. Albertville i Lillehammer. Ale czy z tego rzeczywiście mogą być zadowoleni zwłaszcza kibice?

My, jako rodzice nie usprawiedliwiajmy się, a dajmy zatem dobry przykład naszym dzieciom, bądźmy dobrymi wzorcami, poświęćmy więcej czasu na spędzenie go na świeżym powietrzu a zwłaszcza w sobotę czy w niedzielę zamiast coraz popularniejszego pchania wózka w supermarkecie lub odwiedzenia nowego sklepu. Przyniesie to wymierny efekt nie tylko nam w postaci zdrowia, ale pozwoli nam zbliżyć się i zintegrować naszej rodzinie. Zachęcam do czynnego wypoczynku w gronie rodzinnym.

Szkoda tylko, że Władza w naszym województwie na promocje tej formy aktywnego wypoczynku i nie zabezpieczyła na ten cel nawet przysłowiowej złotówki.